Φασκόμηλο μάτσο , (salvia officinalis). ID: 151-4

Κατάγεται από την περιοχή της Μεσογείου και είναι γνωστό μαγειρικό και θεραπευτικό βότανο. Χρησιμοποιείται ευρέως για την καταπολέμηση προβλημάτων πεπτικού και της εμμηνόπαυσης, ιδιαίτερα για τις εξάψεις, και παραδοσιακά είναι συνδεδεμένο με την μακροζωία.

Το κοινό φασκόμηλο (Salvia officinalis) ανήκει στην οικογένεια του δυόσμου, μαζί με τη ρίγανη, το δεντρολίβανο, το βασιλικό και το θυμάρι.

Το βοτανικό όνομα Σάλβια προέρχεται από το λατινικό «salvere» που σημαίνει «θεραπεύω», γεγονός που υποδεικνύει θεραπευτικές ιδιότητες.

Οι αρχαίοι Έλληνες το χρησιμοποιούσαν σε δαγκώματα φιδιών και εντόμων, αλλά και σαν γενικό τονωτικό τού μυαλού και του σώματος.

Οι Γάλλοι το ονομάζουν ελληνικό τσάι και οι Κινέζοι ελληνικό ρόφημα θεωρώντας το καλύτερο από το τσάι.

Οι Ολλανδοί, το εκτίμησαν τόσο πολύ ώστε άλλαζαν 2 κιβώτια τσαγιού δικού τους με 1 κιβώτιο φασκόμηλου.

Χρησιμοποιείται από τα πολύ αρχαία χρόνια. Οι αρχαίοι Έλληνες το θεωρούσαν ιερό φυτό και το είχαν αφιερώσει στο θεό Δία.

Οι γυναίκες στην αρχαία Ελλάδα υποδέχονταν τους άνδρες από τον πόλεμο με ένα ρόφημα από φασκόμηλο για να «διεγείρουν» τη γονιμότητα.

Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι έδιναν στις γυναίκες να πίνουν φασκόμηλο, για να αυξήσουν τη γονιμότητά τους.

Οι σπουδαίες ιδιότητες του φασκόμηλου εκθειάζονται από το Θεόφραστο, τον Ιπποκράτη, Διοσκουρίδη, Γαληνό, Αέτιο.

Οι Λατίνοι ονόμαζαν τη φασκομηλιά, ιερό φυτό (herba sacra), τη θεωρούσαν το ιερό φυτό της αθανασίας .

Μαγειρικά :

Χρησιμοποιείται συχνά στη μαγειρική γιατί νοστιμίζει τα φαγητά αποτελώντας βασικό βότανο για διάφορες κουζίνες σε όλο τον κόσμο.

Ορισμένοι τρόποι με τους οποίους μπορείτε να προσθέσετε το φασκόμηλο στη διατροφή σας είναι οι εξής:

Πασπαλίστε ως γαρνιτούρα σε σούπες.

Προσθέστε ψιλοκομμένα φύλλα σε σάλτσα ντομάτας.

Ως καρύκευμα στα ψητά λαχανικά.

Το αποξηραμένο φασκόμηλο μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε στα κρεατικά.

Χρησιμοποιείται σε μικρές ποσότητες καθώς έχει έντονο άρωμα.

Χρησιμοποιείται για τον αρωματισμό διαφόρων ζωμών, φαγητών και του ξιδιού.

Η γεύση του είναι αρκετά πιπεράτη και ταιριάζει πολύ με λιπαρά κρεατικά και τυριά. Επίσης ταιριάζει με ψάρια και θαλασσινά.

Θεραπευτικά :

Αντιοξειδωτικο

Τα αντιοξειδωτικά μπορούν να εξουδετερώσουν δυνητικά επιβλαβείς ελεύθερες ρίζες που συνδέονται με χρόνιες ασθένειες.

περιέχει πάνω από 160 πολυφαινόλες επίσης το χλωρογενικό οξύ, το καφεϊκό οξύ, το ροσμαρινικό οξύ, το ελαγικό οξύ και τη ρουτίνη.

Μια μελέτη διαπίστωσε ότι 1 φλιτζάνι αφέψημα φασκόμηλου δύο φορές την ημέρα αύξησε σημαντικά την αντιοξειδωτική άμυνα του οργανισμού

Ενισχυτικό του εγκεφάλου

Τα φυτό είναι παραδοσιακά γνωστό ως τονωτικό του εγκεφάλου.

Πολλά είδη Salvia είναι αποτελεσματικοί αναστολείς του ενζύμου ακετυλοχολινεστεράση (ΑchΕ) που είναι η βάση των περισσότερων φαρμάκων για την ανακούφιση των συμπτωμάτων στα πρώιμα στάδια της νόσου Αλτσχάιμερ.

Κατά του διαβήτη

Μελέτη  διαπίστωσε ότι το τσάι φασκόμηλου δρα όπως η μετφορμίνη, ένα φάρμακο που συνταγογραφείται για τη διαχείριση του σακχάρου στο αίμα των διαβητικών ατόμων 

Το εκχύλισμα φύλλων φασκόμηλου έχει φανεί ότι μειώνει το σάκχαρο του αίματος και βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη όσο η ροσιγλιταζόνη, ένα άλλο φάρμακο κατά του διαβήτη.

Κατά των εξάψεων

το φασκόμηλο χρησιμοποιήθηκε για τη μείωση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης όπως π.χ. είναι οι εξάψεις.

Οι φυτοχημικές ενώσεις που βρίσκονται στο φασκόμηλο έχουν ιδιότητες παρόμοιες των οιστρογόνων, επιτρέποντάς τους να συνδέονται με ορισμένους υποδοχείς στον εγκέφαλο με αποτέλεσμα να βοηθούν στην αντιμετώπιση των εξάψεων και της υπερβολικής εφίδρωσης.

Κατά των μικροβίων

Τα φύλλα του φασκόμηλου διαθέτουν σπουδαίες αντισηπτικές και αντιμικροβιακές ιδιότητες.

Ένα από τα συστατικά του, η σαλβίνη (salvin) έχει αντιμικροβιακή δράση έναντι του Staphylococcus aureus, ένα κοινό βακτήριο που είναι υπεύθυνο για λοιμώξεις του δέρματος και της ανώτερης αναπνευστικής οδού.

Οι αντιμικροβιακές του ιδιότητες μπορούν να να εξουδετερώσουν τα μικρόβια που προάγουν την οδοντική πλάκα και μείωσε το βακτήριο Streptococcus mutans, που θεωρείται υπεύθυνο για την τερηδόνα

Άλλες δράσεις

Ανυψώνει τις δυνάμεις του οργανισμού, είναι τονωτικό και διεγερτικό των νεύρων και των επινεφριδίων σε περιπτώσεις αδυναμίας και για ασθενείς σε ανάρρωση.

Ασκεί βλεννολυτική δράση (βήχας, ιγμορίτιδα).

Συνιστάται για κάθε μορφή ατονίας και αδυναμίας, νευρικής αδυναμίας, τρόμου, ιλίγγου και νευραλγιών.

Τονώνει και αναζωογονεί τους κουρασμένους και πονεμένους μύες.

Μελέτες διαπίστωσαν ότι περιέχει ενώσεις που μπορούν να ανακουφίσουν από τη διάρροια.

Επίσης, σε μια μελέτη, το αφέψημα φασκόμηλου δύο φορές ημερησίως μείωσε την «κακή» χοληστερόλη LDL ενώ αύξησε την «καλή» χοληστερόλη HDL μετά από δύο εβδομάδες.

Διεγείρει τα νεύρα, τα επινεφρίδια και το κυκλοφορικό σύστημα.

Ανακουφίζει τις κράμπες.Λέγεται ότι οξύνει τη διάνοια και ιδιαίτερα την οξυδέρκεια.

Είναι ευεργετικό για τα μαλλιά, αν το χρησιμοποιούμε στο ξέβγαλμα.

Το ποδόλουτρο με έγχυμα φασκόμηλου δροσίζει και ασκεί αποσμητική δράση.

Βελτιώνει το χρώμα των σκούρων και γκρίζων μαλλιών. Τονώνει και δίνει λάμψη στα ξηρά και ευαίσθητα μαλλιά.

Είναι στυπτικό, σαν μάσκα στο πρόσωπο.

Ως καλλυντικό συνιστάται για λιπαρά δέρματα, ως μάσκα για βαθύ καθαρισμό του προσώπου και ως ατμόλουτρο.

Τέλος, το φασκόμηλο περιέχεται σε καλλυντικά που εφαρμόζονται τοπικά ως φυσική φροντίδα του δέρματος.

Βοηθά στα τσιμπήματα από κουνούπια και σφήκες, τρίβοντας με τα φρέσκα φύλλα του φασκόμηλου, το ερεθισμένο σημείο.

Έγχυμα : Για το κυκλοφορικό , ρυθμιστικό του σακχάρου, για την διάρροια, για να βελτιώσετε την λειτουργία του πεπτικού ,για καταπολέμηση συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης, για νυχτερινή εφίδρωση, βοηθάει στην διακοπή του γάλακτος κατά τον απογαλακτισμό.

Βάμμα : Για την εμμηνόπαυση για να τονώσουμε το πεπτικό σύστημα.

Γαργάρες στοματικό διάλυμα : Για πονόλαιμο, αμυγδαλίτιδα, περίαμυγδαλικό απόστημα, στοματικό διάλυμα για στοματικά έλκη, ουλίτιδα.

Μαλακτικό μαλλιών : Για τριχόπτωση , πιτυρίδα ή για να αποκαταστήσουμε το χρώμα στα μαλλιά που γκριζάρουν.

Κρέμα : Για κοψίματα και εκδορές.

Δράση : Κατά του μετεωρισμού, σπασμολυτικό, στυπτικό, αντισηπτικό, μειώνει την παραγωγή ιδρώτα, σάλιου και γάλακτος, διεγερτικό της μήτρας, χολαγωγό.

Βασικά συστατικά : αιθέριο έλαιο ( θουγιόνη , λιναλοόλη , βορνεόλη ), διτερπένιο , τανίνες , φλαβονοειδή , οιστρογόνες ουσίες.

Τρόπος χρήσης : Έγχυμα ,Γαργάρες – στοματικό διάλυμα, βάμμα, μαλακτικό μαλλιών, κρέμα – αλοιφή – λοσιόν.

Παρενέργειες :

Η χρήση του πρέπει να γίνεται με σύνεση γιατί υπάρχουν περιπτώσεις δηλητηρίασης από υπερβολική χρήση που οφείλεται κυρίως στην ουσία θουγιόνη που υπάρχει στο φυτό.

Αυτή η χημική ουσία μπορεί να προκαλέσει επιληπτικές κρίσεις, βλάβες στο συκώτι και το νευρικό σύστημα.

Σύμφωνα με τα επιτρεπτά όρια θουγιόνης που ορίζει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΜΑ) δεν πρέπει να καταναλώνονται περισσότερα από 7-12.

Λόγω της εμμηναγωγού δράσης του φασκόμηλου δεν πρέπει να χρησιμοποιείται από γυναίκες σε αναπαραγωγική προσπάθεια διότι μπορεί να προκαλέσει αποβολή.

Δεν πρέπει να καταναλώνεται από μικρά παιδιά και για τον ίδιο λόγο και από γυναίκες που θηλάζουν.