Ρίγανη άγρια ματσάκι Αγράφων , αγριορίγανη , ρίανο , ορίγανος , Oregano , (origanum vulgare). ID: 128-4

Oι έλληνες ήξεραν εδώ και χιλιάδες χρόνια την θεραπευτική αξία της ρίγανης και την χρησιμοποιούσαν εσωτερικά πίνοντας το αφέψημα της σε σπασμούς ,δηλητηρίασεις, κολικούς και εξωτερικά για να ανακουφίσουν πρηξίματα που πόνους.

Οι αρχαίοι Έλληνες γνώριζαν τη θεραπευτική της αξία και τη χρησιμοποιούσαν πίνοντας το τσάι της σε κολικούς και εξωτερικά σε πρηξίματα και για το στραβολαίμιασμα.

Σιγά-σιγά βοτανολόγοι γιατροί εξακρίβωσαν ότι το φυτό αυτό με την πικάντικη γεύση έχει πολύ περισσότερες και χρησιμότερες ιδιότητες.

Η ρίγανη παίρνει την ονομασία της από τις λέξεις «ορος» και «γάνος», που σημαίνει χαρά/λαμπρότητα. Θεωρείτο, δηλαδή, το φυτό που έδινε ομορφιά και χαρά στο βουνό. Τυπικά μεγαλώνει περίπου 50 cm σε ύψος και έχει μοβ φύλλα μήκους περίπου 2 έως 3 εκατοστών.

 Η Ελληνική ρίγανη είναι φυτό πολυετές και ποώδες η ποιότητά της θεωρείται από τις καλύτερες παγκοσμίως. Η ρίγανη πέρα από το χαρακτηριστικό άρωμα και γεύση που δίνει στο φαγητό έχει και πάρα πολλές φαρμακευτικές ιδιότητες, με κυριότερη (γνωστή φαρμακευτικά) δραστική ουσία την καρβακρόλη. Στην Ελλάδα η ρίγανη είναι αυτοφυής και βρίσκεται σε ορεινές και βραχώδεις περιοχές.

Μαγειρικά : Αν και τα λόγια περισσεύουν στην περίπτωσή της ρίγανης, δεν μπορώ να φανταστώ κάποιον που να μην ξέρει την χρήση της, ας κάνουμε μια γενική αναφορά.

Στην Ελλάδα την χρησιμοποιούμε κυρίως αποξηραμένη.

Η γεύση της είναι πικάντικη και συνδυάζεται τέλεια με το ελαιόλαδο και το λεμόνι.

Πολλά φαγητά στην Ελλάδα σερβίρονται ή ψήνονται με την λιτή αυτή σάλτσα (λάδι, ρίγανη, λεμόνι), όπως το κατσίκι λαδορίγανη, οι πατάτες, το συκώτι, το ψάρι, ακόμα και τα φρέσκα βραστά κολοκύθια και πολλά άλλα φαγητά.

Η ρίγανη σε πολλά νησιά των Κυκλάδων αλλά και των Δωδεκανήσων προστίθενται μέσα σε κοιλιές ψαριών που ψήνονται στην σχάρα για να αρωματίζει.

Ταιριάζει σχεδόν με όλα τα φαγητά, με σούπες, πατάτες, ομελέτες, κρέατα, ψάρια, φασόλια, ζυμαρικά, λαχανικά, φαγητά που περιέχουν ντομάτα, ταιριάζει επίσης πολύ στις πίτσες αλλά και σε διαφόρων είδους ψωμιά.

Ταιριάζει σε φαγητά λαδερά, φούρνου, κατσαρόλας, σχάρας, σούβλας, σε σαλάτες και μαρινάδες.

Ταιριάζει στα φαγητά σχάρας, σούβλας και χαρίζει το άρωμά της στο τέλος.

Η χρήση της πρέπει να γίνεται με μέτρο, γιατί πικρίζει.

Κορυφαίος συνδυασμός: λεμόνι, μουστάρδα και ρίγανη για μαρινάρισμα στις ψητές πατάτες.

Το λαδολέμονο με ρίγανη είναι η βάση για ντρέσινγκ.

Θεραπευτικά :

Είναι αντιδιαρροϊκή, αντιφλεγμονώδης, βακτηριοκτόνα. Υπό μορφή αφεψημάτων χρησιμοποιείται για την ατονία των εντέρων, αποχρεμπτικό για το βήχα, βοηθάει στην υπέρταση και την αρτηριοσκλήρυνση. Το αιθέριο έλαιο της ρίγανης (οριγανέλαιο) χρησιμοποιείται για τον πονόδοντο. Η ρίγανη έχει 12 φορές περισσότερο αντιοξειδωτική δράση από το πορτοκάλι, 30 από την πατάτα και 42 από το μήλο.

Η ρίγανη έχει ισχυρές αντιβακτηριακές ιδιότητες.

Η ρίγανη έχει διεγερτικές ιδιότητες γι’ αυτό συνίσταται σε άτομα που υποφέρουν από κόπωση.

Μπορεί να βοηθήσει στην θεραπεία διαταραχών, όπως η οστεοπόρωση και η αθηροσκλήρωση.

Συνίσταται επίσης σε νεαρά κορίτσια καθώς διευκολύνει την έλευση της έμμηνου ρήσης.

Τονώνει το πεπτικό σύστημα, διευκολύνει την πέψη και ηρεμεί το νευρικό σύστημα.

Επίσης, είναι διουρητικό και εμμηναγωγό βότανο.

Χρησιμοποιείται επίσης σε περιπτώσεις οξέων και χρόνιων ρευματισμών.

Έχει αντιοξειδωτικές ιδιότητες λόγω των συγκεντρώσεών της σε θυμόλη και καρβακρόλη.

Το έγχυμα από ρίγανη βοηθάει στην υπέρταση.

Κρυολογήματα και ρινικές λοιμώξεις, βράστε την  και εισπνεύστε.

Ιδιότητες : Tονωτικό, ορεκτικό, διεγερτικό, πολύτιμο για πολλά προβλήματα του στομάχου και ιδιαίτερα την γαστρική ατονία, επίσης κόβει την ευκοιλιότητα αν πιούμε ένα έως δύο φλιτζάνια του καφέ αφέψημα ρίγανης. Κατά των αερίων και του τυμπανισμού, καταπραϋντικό και σπασμολυτικό σε πόνους των μυών και σε νοσήματα των πνευμόνων, αναλγητικό σε οξείς η χρόνιους ρευματισμούς και σε πονούς των δοντιών ( γαργάρες). Αποχρεμπτικό ιδιαίτερα χρήσιμο σε χρόνια βρογχίτιδα και κοκκίτη, αντισηπτικό των αναπνευστικών οδών σε φυματίωση των πνευμόνων και άσμα, στυπτικό σε εντερικές διαταραχές και πόνο στην κοιλιά.

Εξωτερική χρήση : Eίναι παρασιτοκτόνο και επουλωτικό σε πληγές. Επίσης αναλγητικό σε πόνους ρευματισμών μυών και αρθρώσεων.

Δραστικά συστατικά : Αιθέριο έλαιο, θυμόλη, καρβακρόλη , τανίνη , οριγανένιο , γόμμα , ρητίνη.

Τρόπος χρήσης : έκχυμα, αφέψημα, κατάπλασμα, αιθέριο έλαιο.